BỐI CẢNH LỊCH SỬ, ĐẶC ĐIỂM VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BỬU SƠN KỲ HƯƠNG ĐỐI VỚI CÁC TRÀO LƯU TÔN GIÁO NỘI SINH NAM BỘ (THẾ KỶ XIX - XX)

Tóm tắt

Từ giữa thế kỷ XIX xuất hiện một số tôn giáo nội sinh bản địa ở miền Tây Nam Bộ, vốn là hiện tượng mới mẻ trong lịch sử Việt Nam. Bài viết tìm hiểu về Bửu Sơn Kỳ Hương, một trong số ít tôn giáo nội sinh bản địa xuất hiện trong thời kỳ cận và hiện đại của lịch sử Việt Nam. Trên cơ sở dữ liệu thứ cấp từ các nghiên cứu trước, bài viết phân tích bối cảnh lịch sử dẫn đến sự ra đời của Bửu Sơn Kỳ Hương; xem xét những đặc điểm của tôn giáo này cũng như sự ảnh hưởng của nó đến một số hiện tượng và trào lưu tôn giáo nội sinh bản địa ở miền Tây Nam Bộ tiếp nối sau. Qua đó cho thấy, việc xuất hiện của Bửu Sơn Kỳ Hương có cội rễ sâu xa trong hoàn cảnh lịch sử thế kỷ XIX và trong truyền thống tư tưởng - văn hóa lâu đời của tộc người Việt.