Tạp chí Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh

BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG CƯỜNG HÀO LÀNG XÃ THỜI NGUYỄN (1802 - 1884) - BÀI HỌC KINH NGHIỆM

PHẠM THỊ THU HIỀN — Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 +0000

Trên cơ sở khảo cứu, thống kê tư liệu chính sử, bộ luật thời Nguyễn và các nghiên cứu trước, bài viết đã phác họa, phân tích những ưu điểm, hạn chế của các biện pháp phòng chống cường hào làng xã của các vị vua triều Nguyễn. Từ bài học lịch sử bài viết rút ra một số giá trị có thể kế thừa và phát huy trong điều kiện hiện nay.

VĂN HÓA DÒNG HỌ Ở NGHỆ AN: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO TỒN, PHÁT HUY

NGUYỄN THỊ THU LAN — Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 +0000

Văn hóa dòng họ đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt, là một trong những nét đặc trưng của văn hóa truyền thống dân tộc. Tại Nghệ An, dòng họ không chỉ là đơn vị cơ bản của cấu trúc xã hội mà còn là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát huy nhiều giá trị văn hóa quý báu.

Từ nhận định của nhiều nhà nghiên cứu văn hóa và dân tộc học kết hợp kết quả khảo sát và phân tích tư liệu về tổ chức dòng họ, gia phả, nghi lễ thờ cúng, các giá trị văn hóa - đạo đức được lưu truyền qua nhiều thế hệ ở Nghệ An, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa dòng họ ở Nghệ An trong bối cảnh hiện nay.

ĐỌC MUỐI CỦA RỪNG CỦA NGUYỄN HUY THIỆP TỪ GÓC NHÌN PHÊ BÌNH SINH THÁI

NGUYỄN THỊ HUYỀN — Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 +0000

Truyện ngắn Muối của rừng của Nguyễn Huy Thiệp là một tác phẩm tiêu biểu của văn học Việt Nam đương đại khi khắc họa mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên. Thông qua hành trình vào rừng săn bắn của nhân vật ông Diểu và cuộc đối diện với ranh giới sống - chết của đàn khỉ, tác phẩm gợi ra những suy ngẫm về cách con người ứng xử với thế giới tự nhiên. Bài viết tiếp cận tác phẩm từ góc nhìn phê bình sinh thái nhằm làm rõ sự biến chuyển trong nhận thức của nhân vật: từ tư duy săn bắn mang tính chinh phục, coi rừng như đối tượng khai thác, đến sự thức tỉnh về giá trị của sự sống và mối liên hệ gắn bó giữa con người với môi trường tự nhiên. Hình ảnh “muối của rừng” không chỉ gợi đến vẻ đẹp và sự bí ẩn của tự nhiên mà còn nhấn mạnh khả năng khơi dậy lòng trắc ẩn và ý thức về mối liên hệ giữa con người với các sinh thể khác trong hệ sinh thái.

CƠ SỞ HẠ TẦNG VÀ NGUỒN NHÂN LỰC TRONG TĂNG TRƯỞNG CỦA DOANH NGHIỆP LOGISTICS TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – MỘT SỐ THÁCH THỨC

ĐỖ LÝ HOÀI TÂN, KIM QUANG CHIÊU — Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 +0000

Dựa trên dữ liệu khảo sát định lượng 294 doanh nghiệp logistics tại TPHCM, nghiên cứu tìm hiểu thực trạng về cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực trong tăng trưởng của các doanh nghiệp này. Kết quả nghiên cứu cho thấy, bên cạnh những lợi thế, tình trạng quá tải của hệ thống đường bộ và sự thiếu kết nối đồng bộ giữa các phương thức vận tải trực tiếp gây ra sự chậm trễ và làm gia tăng chi phí vận hành; đồng thời, sự thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng do hệ thống đào tạo chưa đáp ứng được nhu cầu làm hạn chế năng lực đổi mới và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Qua đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý chính sách đối với cơ quan nhà nước và các doanh nghiệp logistics để cải thiện các vấn đề này trong thời gian tới.

GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY DI SẢN DÂN CA CHĂM TRONG HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ PHAN RANG - THÁP CHÀM TỈNH NINH THUẬN

PHẠM TIẾN ĐẠT — Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 +0000

Âm nhạc Chăm thể hiện giá trị tinh thần và bản sắc văn hóa của cộng đồng người Chăm ở khu vực Nam Trung Bộ, Dân ca Chăm là một phần không thể tách rời của di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc. Qua khảo sát thực địa và phân tích dữ liệu, bài viết cho thấy mức độ nhận thức và tham gia của học sinh trung học cơ sở tại Ninh Thuận trong việc bảo tồn âm nhạc truyền thống. Từ phân tích thực trạng, bài viết đề xuất các giải pháp giáo dục thực tiễn và hoạt động nâng cao nhận thức, giúp tích hợp dân ca Chăm vào chương trình học đường một cách hiệu quả.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỐNG CHỦ NGHĨA CÁ NHÂN

TRƯƠNG QUỐC VIỆT, NGUYỄN VĂN KHƯƠNG — Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 +0000

Chống chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng là một trong những vấn đề cơ bản, xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh và là vấn đề Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm trong cả sự nghiệp cách mạng của Người. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chống chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết thực trong thực tiễn nước ta hiện nay. Bài viết sẽ tập trung vào trình bày tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa cá nhân như: bản chất của chủ nghĩa cá nhân, các căn bệnh sinh ra từ chủ nghĩa cá nhân, sự nguy hại của nó; sự cần thiết của việc không ngừng “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, từ những tác phẩm, bài viết và lời dạy của Người.

BỐI CẢNH LỊCH SỬ, ĐẶC ĐIỂM VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BỬU SƠN KỲ HƯƠNG ĐỐI VỚI CÁC TRÀO LƯU TÔN GIÁO NỘI SINH NAM BỘ (THẾ KỶ XIX - XX)

BÙI HUY DU — Thu, 19 Mar 2026 00:00:00 +0000

Từ giữa thế kỷ XIX xuất hiện một số tôn giáo nội sinh bản địa ở miền Tây Nam Bộ, vốn là hiện tượng mới mẻ trong lịch sử Việt Nam. Bài viết tìm hiểu về Bửu Sơn Kỳ Hương, một trong số ít tôn giáo nội sinh bản địa xuất hiện trong thời kỳ cận và hiện đại của lịch sử Việt Nam. Trên cơ sở dữ liệu thứ cấp từ các nghiên cứu trước, bài viết phân tích bối cảnh lịch sử dẫn đến sự ra đời của Bửu Sơn Kỳ Hương; xem xét những đặc điểm của tôn giáo này cũng như sự ảnh hưởng của nó đến một số hiện tượng và trào lưu tôn giáo nội sinh bản địa ở miền Tây Nam Bộ tiếp nối sau. Qua đó cho thấy, việc xuất hiện của Bửu Sơn Kỳ Hương có cội rễ sâu xa trong hoàn cảnh lịch sử thế kỷ XIX và trong truyền thống tư tưởng - văn hóa lâu đời của tộc người Việt.