DI TÍCH MỘ TÁNG GIAI ĐOẠN HẬU KỲ KIM KHÍ VÙNG CẬN BIỂN BÀ RỊA VŨNG TÀU – NHỮNG PHÁT HIỆN MỚI - ĐẶNG NGỌC KÍNH (Tạp chí Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, 2025)
Bài viết trình bày những phát hiện khảo cổ học mới tại hai di tích mộ táng Giồng Lớn (Long Sơn) và Gò Đất Nại (Đất Đỏ), thuộc khu vực ven biển tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Thông qua các đợt khai quật trong giai đoạn 2023-2024, các nhà nghiên cứu đã làm rõ cấu trúc địa tầng, táng thức và loại hình hiện vật tại hai di tích. Mộ huyệt đất và mộ nồi - vò là các hình thức mai táng chủ đạo, hiện vật tùy táng phong phú gồm đồ gốm, công cụ sắt, trang sức thủy tinh và đá quý. Đặc biệt, sự hiện diện của các hạt chuỗi Indo-Pacific và đá quý, garnet cho thấy mối liên kết thương mại - văn hóa rộng khắp khu vực Đông Nam Á thời sơ sử. Qua những phát hiện mới có thể thấy Giồng Lớn và Gò Đất Nại là các điểm nút quan trọng trong tuyến phát triển văn hóa từ tiền sử đến tiền Óc Eo, đóng vai trò như các “tiền cảng thị”, phản ánh quá trình chuyển hóa xã hội - kinh tế - văn hóa trong tiến trình hình thành các nhà nước sơ kỳ ở Nam Bộ.