TÁI LẬP TUYẾN ĐƯỜNG THỦY ĐẾN VÙNG ĐẤT MÔ XOÀI XƯA (Qua khảo sát địa điểm Chợ Bến và mạng lưới trao đổi ven sông thế kỷ XVIII - XIX) - TĂNG SẾN, (Tạp chí Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, 2025)
Vùng đất Mô Xoài (tức Bà Rịa - Vũng Tàu nay) có mạng lưới đường thủy thuận lợi cho việc trao đổi từ khu vực ven biển vào nội địa. Lợi điểm này đã thúc đẩy hoạt động di chuyển, trao đổi hàng hóa diễn ra từ sớm tại địa bàn. Kết quả khảo sát (năm 2022) tại một số điểm ven dòng chảy đã cung cấp bằng chứng về hoạt động trao đổi hàng hóa vào đầu thế kỷ XIX. Thêm vào đó, tư liệu lịch sử ghi chép về vùng đất còn cho thấy thời điểm sớm hơn của tuyến đường thủy vào thế kỷ XVIII. Những thông tin này cho phép phác họa tuyến đường thủy đến vùng đất Mô Xoài xưa theo hướng từ khu vực bên ngoài (ven biển) thông qua dòng chảy ven bờ tiếp cận vùng nội địa.