GÓP PHẦN XÁC ĐỊNH GIÁ TRỊ NỔI BẬT TOÀN CẦU KHU DI TÍCH KHẢO CỔ ÓC EO - BA THÊ QUA CÁC PHÁT HIỆN MỚI GIAI ĐOẠN 2017 - 2020 - NGUYỄN KHÁNH TRUNG KIÊN, (Tạp chí Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, 2024)
Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, ngày nay thuộc thị trấn Óc Eo, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang, là địa điểm nổi tiếng nhất của nền văn hóa Óc Eo. Các hiện vật và di tích được khai quật tại đây thể hiện sự đa dạng về hình thức, phong cách, nguồn gốc, cung cấp bằng chứng thuyết phục về sự thích nghi với môi trường, chiến lược sinh tồn và tương tác văn hóa của các cộng đồng cổ đại ở vùng hạ lưu sông Cửu Long trong những thế kỷ đầu Công nguyên. Tàn tích đô thị cổ ven biển này được bảo tồn tốt trong tầng văn hóa dưới lòng đất. Nơi đây từng là trạm dừng quan trọng của các thương nhân, tăng lữ, nhà thám hiểm và nhiều người khi tham gia vào mạng lưới thương mại hàng hải năng động kết nối nhiều nền văn minh Đông - Tây cổ đại. Để ghi nhận giá trị đặc biệt của Óc Eo - Ba Thê, báo cáo tóm tắt “Hồ sơ khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, tỉnh An Giang” gần đây đã được đệ trình lên UNESCO để đưa vào danh sách sơ bộ các đề cử Di sản thế giới theo ba tiêu chí cụ thể. Bài viết này nêu bật những phát hiện khảo cổ học quan trọng từ các cuộc khai quật gần đây, làm sáng tỏ thêm ý nghĩa văn hóa của các di tích và di vật, góp phần cung cấp thêm tài liệu để hỗ trợ các tiêu chí công nhận giá trị toàn cầu nổi bật của quần thể di tích khảo cổ này.