XUYÊN NGÀNH: MỘT TỔNG QUAN VỀ XUẤT XỨ, PHÁT TRIỂN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ HIỆN NAY - JAY HILLEL BERNSTEIN; BÙI THẾ CƯỜNG (Chuyển ngữ) (Tạp chí Khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, 2025)
Xuyên ngành xuất hiện từ sự phê phán cấu hình tri thức chuẩn của các bộ môn trong chương trình giảng dạy, gồm cả những quan ngại về đạo đức và luân lý. Những tuyên ngôn về xuyên ngành xuất hiện trước tiên trong thập niên 1970, trong thời kỳ cao điểm chính phủ hỗ trợ khoa học và đại học rồi thoái giảm sau đó. Thoạt đầu tập trung vào các vấn đề nhận thức luận và kế hoạch hóa đại học tương lai và chương trình đào tạo. Sau một sự ngủ quên, xuyên ngành tái nổi lên trong thập niên 1990 như là một chủ đề cấp bách liên quan đến giải pháp cho những quan ngại mới mang tính toàn cầu, phức tạp cao, bắt đầu với biến đổi khí hậu và tính bền vững, rồi mở rộng sang nhiều lĩnh vực liên quan đến khoa học, công nghệ, vấn đề xã hội và chính sách, giáo dục và nghệ thuật. Ngày nay, đặc trưng của xuyên ngành là tập trung vào “những vấn đề ác tính” đòi hỏi giải pháp sáng tạo, là niềm tin của nó vào sự tham gia của các bên liên quan, vào sự thực hành một khoa học có trách nhiệm xã hội. Vừa nghiên cứu đa cấp độ thế giới thực vừa thực hiện đa góc nhìn thế giới thực, xuyên ngành cung cấp một tiềm năng hấp dẫn khích động hoạt động nghiên cứu cả bên trong lẫn bên ngoài giới hàn lâm.